సరిహద్దులో పాములు, మొసళ్ల పహారా? బీఎస్ఎఫ్ షాకింగ్ ప్లాన్ వెనుక అసలు కథ!

పాములు, మొసళ్లతో సరిహద్దు భద్రతకు కొత్త ఆలోచన

భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో కంచె (Fence) వేయడం సాధ్యం కాని నదీ ప్రాంతాలు, చిత్తడి నేలలు (Marshy Terrain) బీఎస్ఎఫ్‌కు పెద్ద సవాలుగా మారాయి. ముఖ్యంగా సుమారు 175 కిలోమీటర్ల మేర ఉన్న రివరైన్ గ్యాప్స్ (Riverine Gaps) వద్ద స్మగ్లింగ్, అక్రమ చొరబాట్లు ఎక్కువగా జరుగుతున్నాయని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో పాములు (Snakes), మొసళ్లు (Crocodiles) వంటి ప్రమాదకర జంతువులను సహజ నిరోధకంగా ఉపయోగించాలా అనే ప్రతిపాదనను బీఎస్ఎఫ్ పరిశీలిస్తోంది. కేంద్ర హోం మంత్రి Amit Shah సూచనల మేరకు ఈ feasibility study ప్రారంభమైనట్లు విశ్వసనీయ మీడియా కథనాలు పేర్కొన్నాయి.

ఎందుకు ఈ ప్లాన్ అవసరమైంది?

మొత్తం భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు 4,096 కిలోమీటర్లు. ఇందులో దాదాపు 3,240 కిలోమీటర్ల మేర ఫెన్సింగ్ పూర్తయినా, నదులు, వరద ప్రాంతాలు, బురద నేలల వల్ల మిగిలిన భాగాల్లో ఇనుప కంచె వేయడం సాధ్యం కావడం లేదు. ఇలాంటి “డార్క్ జోన్లు” (Dark Zones) స్మగ్లర్లకు, చొరబాటుదారులకు అనుకూలంగా మారుతున్నాయి. టెక్నాలజీ ఆధారిత ఈ-బోర్డర్ (e-Border) సర్వైలెన్స్‌తో పాటు సహజ నిరోధకాలు కూడా ఉపయోగించాలనే ఆలోచన ఈ ప్లాన్ వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది.

అమలులో ఉన్న పెద్ద సవాళ్లు

ఈ ఆలోచన వినడానికి కొత్తగా, థ్రిల్లింగ్‌గా ఉన్నా అమలులో పెద్ద సవాళ్లు ఉన్నాయి. వరదల సమయంలో ఈ జంతువులు గ్రామాల్లోకి చేరితే సరిహద్దు ప్రజలకు ప్రమాదం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. అలాగే ఇన్ని పాములు, మొసళ్లను ఎక్కడి నుంచి తీసుకురావాలి? వాటిని నియంత్రణలో ఎలా ఉంచాలి? అనేది కీలక ప్రశ్న. జంతువులు నియంత్రణకు లోబడవు కాబట్టి అవి సరిహద్దు దాటి బంగ్లాదేశ్ వైపు వెళ్లినా డిప్లమాటిక్ సమస్యలు (Diplomatic Issues) రావచ్చు. పర్యావరణ, మానవ హక్కుల కోణంలో కూడా విమర్శలు రావడం ఖాయం.

ప్రస్తుతానికి ఇది కేవలం ప్రతిపాదన మాత్రమే

ఇప్పటి వరకు ఇది అమల్లోకి వచ్చిన నిర్ణయం కాదు. క్షేత్రస్థాయి అధికారులు operational feasibility పై నివేదిక ఇవ్వాల్సి ఉంది. ఇప్పటికే బీఎస్ఎఫ్ నెట్‌వర్క్ లేని ప్రాంతాల్లో మొబైల్ కనెక్టివిటీ పెంచడం, సెన్సర్లు, రియల్ టైమ్ మానిటరింగ్ (Real-time Monitoring) వంటి టెక్నాలజీ సొల్యూషన్స్‌పై దృష్టి పెట్టింది. ఈ జంతు పహారా ప్లాన్ కూడా అదే broader border modernization strategyలో భాగంగా చర్చలోకి వచ్చింది.

మొత్తం గా చెప్పాలంటే

భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో పాములు, మొసళ్లను వాడే ఆలోచన ఇప్పటికి కేవలం ఒక వినూత్న ప్రతిపాదన మాత్రమే. కంచె వేయలేని నదీ ప్రాంతాల్లో చొరబాట్లను అడ్డుకునేందుకు ఇది ఒక “డిటెరెన్స్ ఫస్ట్” (Deterrence First) వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది. అయితే భద్రత పరంగా ఎంత వినూత్నంగా ఉన్నా, ప్రజల భద్రత, పర్యావరణ ప్రభావం, అమలు సాధ్యత వంటి అంశాలపై స్పష్టత వచ్చిన తర్వాతే ఇది వాస్తవ రూపం దాల్చే అవకాశం ఉంది.