రష్యా ఆయిల్పై భారత్కు ట్రంప్ హెచ్చరికలు
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ (Donald Trump) మరోసారి భారత్పై తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. రష్యా నుంచి క్రూడ్ ఆయిల్ (Crude Oil) దిగుమతులు కొనసాగిస్తే టారిఫ్లు (Tariffs) మరింత కఠినంగా ఉంటాయని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుతం భారత్ ఆరు నెలలుగా రోజుకు సగటున 1.8 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ఆయిల్ను రష్యా నుంచి కొనుగోలు చేస్తోంది. మొత్తం దిగుమతుల్లో దాదాపు 35 శాతం వాటా ఇక్కడి నుంచే రావడం అమెరికాకు ఆందోళనగా మారింది. ఇప్పటికే రష్యా ఆయిల్పై అమెరికా ఆంక్షలు (Sanctions) ఉన్నా భారత్ తన అవసరాల దృష్ట్యా కొనుగోళ్లు ఆపడం లేదు.
అమెరికా వ్యూహంలో వెనెజువెలా కీలక ముక్క
ఈ హెచ్చరికల వెనుక అమెరికా ఆర్థిక వ్యూహం (Economic Strategy) స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. తాజాగా వెనెజువెలా అధ్యక్షుడు నికోలస్ మదురో (Nicolas Maduro) అరెస్టు వ్యవహారం కూడా ఇదే కోణంలో చర్చకు వచ్చింది. ప్రపంచంలో సుమారు 1.7 ట్రిలియన్ బ్యారెళ్ల ఆయిల్ నిల్వలు ఉండగా, వెనెజువెలాలోనే దాదాపు 303 బిలియన్ బ్యారెళ్ల రిజర్వులు (Oil Reserves) ఉన్నాయి. ఈ ఆయిల్ను తక్కువ ధరకు అమెరికా గల్ఫ్ కోస్ట్ రిఫైనరీలు (Gulf Coast Refineries) స్వాధీనం చేసుకోవాలన్నదే అసలు లక్ష్యంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
షేల్ ఆయిల్కు మార్గం సుగమం చేసే ప్రయత్నం
ఇప్పటి వరకు అమెరికా షేల్ ఆయిల్ (Shale Oil)ను ఇతర క్రూడ్తో కలిపి రిఫైన్ చేస్తోంది. అయితే వెనెజువెలా ఆయిల్ను తక్కువ ధరకు పొందగలిగితే ఆ మార్గం మరింత లాభదాయకం అవుతుంది. ఈ పరిస్థితిలో అమెరికాలో ఉత్పత్తి అయ్యే ఖరీదైన షేల్ ఆయిల్ను భారత్ వంటి దేశాలకు విక్రయించాలన్న ఆలోచన బలపడుతోంది. అందుకే భారత్పై ప్రత్యక్షంగా ఒత్తిడి పెంచుతున్నారని ట్రేడ్ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
భారత్పై పెరుగుతున్న ఆయిల్ ఒత్తిడి
చైనా తర్వాత ప్రపంచంలో రెండో అతిపెద్ద ఆయిల్ దిగుమతి దేశం (Oil Importer) భారత్. వెనెజువెలా ఆయిల్ అమెరికాకు చేరితే, అక్కడి షేల్ ఆయిల్ను భారత్ కొనాలని ట్రంప్ ఒత్తిడి తీసుకొస్తున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. అయితే వెనెజువెలాలో తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలు ముచాడో (Machado) కూడా అమెరికా ప్రతిపాదనలను తిరస్కరిస్తుండటంతో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారింది. సుమారు 17.3 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆస్తుల కోసం అమెరికా దీర్ఘకాల పోరాటానికి సిద్ధమవుతోందన్న అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
భారత్ వ్యూహాత్మకంగా అడుగులు వేస్తుందా
ఈ పరిణామాల మధ్య భారత్ ఇతర దేశాలతో వాణిజ్య ఒప్పందాలు (Trade Agreements) కుదుర్చుకుంటూ అమెరికాపై ఆధారపడటం తగ్గించే ప్రయత్నంలో ఉంది. గతంలో లిబియా, ఇరాక్, అఫ్గానిస్తాన్ వంటి దేశాల్లో అమెరికా చేపట్టిన వ్యూహాలు ఆశించిన ఫలితాలు ఇవ్వలేదన్న చరిత్ర ఉంది. వెనెజువెలా విషయంలోనూ అదే పునరావృతం కావచ్చని విశ్లేషకులు అంటున్నారు. ఈ మొత్తం పరిణామాలు భారత్ ఆయిల్ సరఫరాలపై ఎంతవరకు ప్రభావం చూపుతాయన్నది రాబోయే రోజుల్లో స్పష్టమవుతుంది.
మొత్తం గా చెప్పాలంటే
ట్రంప్ హెచ్చరికలు కేవలం రాజకీయ ప్రకటనలు కాదు. వెనుక ఉన్న గ్లోబల్ ఆయిల్ రాజకీయాలు భారత్కు కొత్త సవాళ్లను తెచ్చిపెడుతున్నాయి. భారత్ ఈ ఒత్తిడిని ఎలా ఎదుర్కొంటుందన్నదే ఇప్పుడు కీలక ప్రశ్న.