హార్మూజ్ మూసివేతతో గ్లోబల్ మార్కెట్ షాక్
ఇరాన్ (Iran) హార్మూజ్ జలసంధిని (Strait of Hormuz) దాదాపు మూసివేయడంతో ప్రపంచ చమురు సరఫరా గొలుసు తీవ్రంగా దెబ్బతింది. ప్రపంచ సముద్ర మార్గ చమురు రవాణాలో సుమారు 20 శాతం ఈ మార్గం గుండా వెళ్తుంది. దీంతో బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent Crude) ధరలు బ్యారెల్కు 100 డాలర్ల మార్క్ను దాటాయి. ఈ సరఫరా షాక్ కారణంగా గల్ఫ్ దేశాల నుంచి వచ్చే చమురు తగ్గిపోవడంతో ప్రత్యామ్నాయంగా రష్యా (Russia) చమురుకు భారీ డిమాండ్ ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా భారత్ (India), చైనా (China) వంటి ఆసియా మార్కెట్లు రష్యా వైపు మరింతగా మళ్లినట్లు అంతర్జాతీయ ట్రేడింగ్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
రష్యాకు రెట్టింపు పన్ను ఆదాయం
ఈ సంక్షోభం వల్ల రష్యా ప్రధాన చమురు పన్ను అయిన మినరల్ ఎక్స్ట్రాక్షన్ ట్యాక్స్ (mineral extraction tax) ఆదాయం ఏప్రిల్లో సుమారు 700 బిలియన్ రూబుల్స్, అంటే దాదాపు 9 బిలియన్ డాలర్లు చేరనుందని రాయిటర్స్ లెక్కలు వెల్లడించాయి. మార్చిలో ఇది 327 బిలియన్ రూబుల్స్ మాత్రమే ఉండగా, ఒక్క నెలలోనే రెట్టింపు స్థాయికి పెరగడం గమనార్హం. ఇది ఉక్రెయిన్ యుద్ధం (Ukraine War) కారణంగా ఎదురవుతున్న బడ్జెట్ ఒత్తిడికి రష్యాకు పెద్ద ఊరటగా మారింది.
రష్యా వ్యూహం ఎలా పని చేసింది?
2024 నుంచి రష్యా ముడి చమురు ఎగుమతి సుంకాన్ని (Export Duty) పూర్తిగా రద్దు చేసింది. దానికి బదులుగా ఉత్పత్తి ఆధారిత పన్ను విధానాన్ని బలపరిచింది. ప్రపంచ మార్కెట్లో ధరలు పెరిగినప్పుడల్లా ఈ పన్ను ఆటోమేటిక్గా పెరుగుతుంది. ఇప్పుడు యురల్స్ క్రూడ్ (Urals Crude) సగటు ధర మార్చిలో బ్యారెల్కు 77 డాలర్లకు పెరగడం వల్ల ప్రభుత్వ ఆదాయం భారీగా ఎగబాకింది. ఫిబ్రవరిలో ఇది 44.59 డాలర్ల వద్ద ఉండగా, ఇప్పుడు 73 శాతం పెరగడం రష్యాకు భారీ బూస్ట్ ఇచ్చింది.
భారత్, చైనాకు రష్యా మరింత కీలకం
హార్మూజ్ ఉద్రిక్తతలతో గల్ఫ్ నుంచి సరఫరా అనిశ్చితంగా మారడంతో భారత్ (India), చైనా (China) వంటి దేశాలు డిస్కౌంట్ రష్యన్ ఆయిల్పై మరింతగా ఆధారపడే అవకాశముంది. ఇప్పటికే ఆసియా కొనుగోలుదారుల నుంచి భారీ ఆర్డర్లు వస్తున్నాయని క్రెమ్లిన్ (Kremlin) సంకేతాలు ఇచ్చింది. ఇది రష్యా ఆర్థిక వ్యవస్థకు తాత్కాలిక బలం ఇవ్వడమే కాకుండా, గ్లోబల్ ఎనర్జీ జియోపాలిటిక్స్లో మాస్కో (Moscow) ప్రాధాన్యతను మరింత పెంచుతోంది.
మొత్తం గా చెప్పాలంటే
ఇరాన్-అమెరికా ఉద్రిక్తతలు, హార్మూజ్ జలసంధి సంక్షోభం ప్రపంచానికి ఇంధన షాక్గా మారితే, అదే పరిస్థితి రష్యాకు భారీ ఆర్థిక వరంగా మారింది. చమురు ధరలు ఎంతకాలం ఎత్తులో ఉంటాయో, హార్మూజ్ మార్గం ఎంత త్వరగా పూర్తిగా తెరుచుకుంటుందో అనేదానిపైనే రష్యా ఈ లాభాల భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం చూస్తే ఈ జియోపాలిటికల్ సంక్షోభంలో అతిపెద్ద ఆర్థిక లాభదారుగా రష్యానే కనిపిస్తోంది.