రా పుట్టుక వెనుక ఉన్న విజన్
భారతదేశ గూఢచార వ్యవస్థలో (Intelligence System) ఒక పెద్ద మలుపు తీసుకొచ్చింది రీసెర్చ్ అండ్ అనాలిసిస్ వింగ్ (RAW). 1962 చైనా యుద్ధం (China War) మరియు 1965 పాకిస్థాన్ యుద్ధం (Indo-Pak War) సమయంలో జరిగిన ఇంటెలిజెన్స్ వైఫల్యాలు దేశానికి పెద్ద పాఠంగా మారాయి. అప్పుడు రమేశ్వర్ నాథ్ కౌ (Rameshwar Nath Kao) అనే మేధావి 1968 సెప్టెంబర్ 21న రాను స్థాపించారు. మొదట 250 మంది సిబ్బందితో ప్రారంభమైన ఈ సంస్థ, ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (IB) నుంచి విడిపోయి ప్రత్యేక గూఢచార సంస్థగా ఎదిగింది.
1971 యుద్ధంలో రా ప్రభావం
రా స్థాపన తర్వాత మొదటి పెద్ద పరీక్ష 1971 బంగ్లాదేశ్ యుద్ధం (Bangladesh Liberation War). కౌ నాయకత్వంలో ఈస్ట్ పాకిస్థాన్లో రహస్య నెట్వర్క్లు నిర్మించడం, ముక్తి బాహిని (Mukti Bahini) కు శిక్షణ ఇవ్వడం, పాక్ సైన్య కదలికలపై ఖచ్చిత సమాచారం అందించడం వంటి చర్యలు విజయం సాధించాయి. కేవలం 13 రోజుల్లో 93 వేల మంది పాక్ సైనికులు లొంగిపోవడం ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచింది. ఈ విజయంతో RAW అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందింది.
కౌ రహస్య జీవితం… సైలెంట్ పవర్
రమేశ్వర్ నాథ్ కౌ జీవితంలో పబ్లిసిటీకి చోటు లేదు. ఫోటోలు చాలా అరుదు, ఇంటర్వ్యూలు దాదాపు లేవు. ఆయన ‘Silent Intelligence’ అనే సిద్ధాంతంతో పనిచేశారు. అణు రహస్యాల రక్షణ (Nuclear Secrets), విదేశీ రాజకీయాల ముందస్తు అంచనా (Geopolitics Forecasting) వంటి అంశాల్లో కీలక పాత్ర పోషించారు. మాజీ ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ (Rajiv Gandhi) కు సలహాదారుగా కూడా సేవలందించారు.
దోవల్ ఎంట్రీ… ఆపరేషన్ మాస్టర్
రమేశ్వర్ నాథ్ కౌ వారసత్వాన్ని అజిత్ దోవల్ (Ajit Doval) ముందుకు తీసుకెళ్లాడు. 1968లో ఐపీఎస్ (IPS) లో చేరిన దోవల్, రహస్య ఆపరేషన్లలో ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాడు. గోల్డెన్ టెంపుల్ (Golden Temple) లో రిక్షావాలా వేషంలో తీవ్రవాదుల్లోకి చొరబడి కీలక సమాచారం సేకరించడం అతని ధైర్యాన్ని చూపిస్తుంది. పాకిస్థాన్లో ఏడేళ్ల పాటు అండర్కవర్గా పనిచేయడం, మిజోరం (Mizoram), పంజాబ్ (Punjab), కాశ్మీర్ (Kashmir) ప్రాంతాల్లో తిరుగుబాట్లను అరికట్టడం అతని విజయాలు.
ఆధునిక భారత రక్షణలో దోవల్ పాత్ర
2014 నుంచి నేషనల్ సెక్యూరిటీ అడ్వైజర్ (NSA) గా పనిచేస్తున్న అజిత్ దోవల్, భారత రక్షణ వ్యూహాలను కొత్త దిశలో తీసుకెళ్లాడు. 2016 సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ (Surgical Strikes), 2019 బాలకోట్ ఎయిర్ స్ట్రైక్ (Balakot airstrike), డోక్లాం స్టాండాఫ్ (Doklam Standoff), ఆర్టికల్ 370 రద్దు (Article 370 Abrogation) వంటి కీలక నిర్ణయాల్లో అతని పాత్ర ప్రముఖం. అతని విధానం రక్షణను దాడి రూపంలో మార్చినట్టు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
మొత్తం గా చెప్పాలంటే
సినిమాల్లో కనిపించే గూఢచార హీరోలకు నిజమైన ప్రేరణ రమేశ్వర్ నాథ్ కౌ మరియు అజిత్ దోవల్ లాంటి సైలెంట్ వారియర్స్. కౌ రా కు పునాది వేసి భారత గూఢచార వ్యవస్థను బలోపేతం చేయగా, దోవల్ దాన్ని ఆధునిక స్థాయికి తీసుకెళ్లాడు. హెడ్లైన్స్లో లేకుండా దేశాన్ని కాపాడిన ఈ ఇద్దరు నిజమైన హీరోలు భారత భద్రతకు అజేయ కవచంగా నిలిచారు.