గ్యాస్ కొరతకు ముగింపు సంకేతం… హార్ముజ్ ఉద్రిక్తతల మధ్య భారత్‌కు భారీ ఎల్‌పీజీ సరఫరా

హార్ముజ్ ఉద్రిక్తతల మధ్య భారత్‌కు ఊరట

ప్రపంచ ఇంధన రవాణాలో కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి (Hormuz Strait) ఇటీవల ఉద్రిక్తతలతో వార్తల్లో నిలిచింది. ఇరాన్ (Iran) మరియు ఇజ్రాయిల్ (Israel) మధ్య ఉద్రిక్తతల కారణంగా ఈ మార్గంలో రవాణా కొంతకాలం అంతరాయం ఏర్పడింది. ఈ పరిస్థితుల్లో భారతదేశానికి భారీ ఎల్‌పీజీ (LPG) సరఫరా తీసుకువస్తున్న శివాలిక్ (Shivalik) నౌక అడ్డంకులను అధిగమించి గుజరాత్ ముంద్రా పోర్ట్ (Mundra Port) వైపు ప్రయాణిస్తోంది. ఈ నౌకలో సుమారు 40–46 వేల మెట్రిక్ టన్నుల LPG ఉంది.

ఇప్పటికే చేరుకున్న నందాదేవి నౌక

ఇదిలా ఉండగా మరో నౌక నందాదేవి (Nanda Devi) ఇప్పటికే భారత తీరానికి చేరుకుంది. ఈ నౌకలో కూడా సుమారు 46 వేల మెట్రిక్ టన్నుల LPG ఉంది. ఈ నౌకలకు భారత నావికాదళం (Indian Navy) పూర్తి భద్రతా ఎస్కార్ట్ అందించింది. సముద్ర మార్గాల్లో సంభవించే ప్రమాదాలను నివారిస్తూ నౌకలను సురక్షితంగా భారత తీరానికి తీసుకువచ్చింది. ఈ రెండు నౌకల సరఫరా కలిపి సుమారు 90 వేల టన్నుల LPG అందించబోతోంది.

హార్ముజ్ జలసంధి ప్రాముఖ్యత

హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ ఇంధన వాణిజ్యంలో అత్యంత కీలకమైన మార్గం. ప్రపంచంలో సుమారు 20 శాతం క్రూడ్ ఆయిల్ (Crude Oil), 25 శాతం LPG ఈ మార్గం ద్వారానే రవాణా అవుతుంది. ఇటీవల మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతల కారణంగా ఈ మార్గంలో సమస్యలు రావడంతో భారతదేశంలో LPG సరఫరా 15–20 శాతం వరకు తగ్గింది. దీంతో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో గ్యాస్ సిలిండర్ల కొరత కనిపించింది. భారత్ ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 27 మిలియన్ టన్నుల LPG వినియోగిస్తుంది. అందులో సగానికి పైగా దిగుమతులపై ఆధారపడుతుంది.

ఆర్థిక మరియు సామాజిక ప్రభావాలు

ఈ కొత్త LPG సరఫరా దేశవ్యాప్తంగా గృహాలకు పెద్ద ఊరట ఇవ్వనుంది. ముఖ్యంగా ప్రధాన మంత్రి ఉజ్జ్వలా యోజన (PM Ujjwala Yojana) కింద ఉన్న సుమారు 30 కోట్ల కుటుంబాలకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది. LPG ధరలు సుమారు 5 నుంచి 8 శాతం వరకు తగ్గే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఫర్టిలైజర్ (Fertilizer) మరియు పెట్రోకెమికల్ (Petrochemical) పరిశ్రమల్లో ఉత్పత్తి ఖర్చులు కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంది. దీని వల్ల ఎరువులు, ప్లాస్టిక్ ఉత్పత్తుల ధరలు స్థిరంగా ఉండవచ్చు.

దీర్ఘకాల శక్తి వ్యూహాలు

తాత్కాలిక పరిష్కారాలతో పాటు భారత్ దీర్ఘకాల శక్తి భద్రత (Energy Security) కోసం కూడా చర్యలు చేపడుతోంది. మెగాలోగా–ముంద్రా (Megaloga–Mundra) వంటి ప్రాజెక్టులు 2027 నాటికి 10 మిలియన్ టన్నుల LPG నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచనున్నాయి. దాద్రా (Dadra), జైపూర్ (Jaipur) ప్రాంతాల్లో కొత్త యూనిట్లు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. అలాగే రష్యా (Russia), అమెరికా (USA) వంటి దేశాల నుంచి ఇంధన దిగుమతులను విభిన్న మార్గాల్లో పెంచుతున్నారు. బయోగ్యాస్ ప్లాంట్లు కూడా ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 5 మిలియన్ టన్నుల ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని జోడించనున్నాయి.

మొత్తం గా చెప్పాలంటే

హార్ముజ్ జలసంధి ఉద్రిక్తతల మధ్య కూడా భారతదేశానికి భారీ LPG సరఫరా చేరడం దేశానికి పెద్ద ఊరటగా మారింది. శివాలిక్ మరియు నందాదేవి నౌకల ద్వారా వచ్చిన ఈ 90 వేల టన్నుల LPG తక్షణ కొరతను తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. దీర్ఘకాల వ్యూహాలతో భారత్ తన శక్తి భద్రతను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు ముందడుగు వేస్తోంది.