దూర దేశం పతనం.. భారత్‌కు హెచ్చరికా? వెనిజులా కథ చెప్పే ఖరీదైన గుణపాఠం

ప్రపంచ రాజకీయాల్లో దూర దేశం ప్రభావం

ప్రకృతిలో ఎక్కడో ఏర్పడిన తుఫాను ఎలా దూర ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేస్తుందో, అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో కూడా అలాగే జరుగుతుంది. దేశాల మధ్య ఏర్పడే విభేదాలు (Geopolitics) సరిహద్దులు దాటి ప్రభావం చూపుతాయి. తాజాగా వెనిజులా పరిణామాలపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చ మొదలైంది. ఒకప్పుడు సంపన్న దేశంగా ఉన్న వెనిజులా పతనం ఇప్పుడు ఇతర దేశాలకు హెచ్చరికగా మారింది. ఈ సంక్షోభం ప్రత్యక్షంగా కాకపోయినా భారత్ వంటి దేశాలపై పరోక్ష ప్రభావం చూపే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఒకప్పుడు స్వర్గధామం లాంటి దేశం

ఒక కాలంలో వెనిజులా లాటిన్ అమెరికాలో అత్యంత వేగంగా ఎదిగిన దేశంగా నిలిచింది. చమురు వనరులు, సముద్రతీర పర్యాటక ప్రాంతాలు, ప్రపంచానికి మిస్ వరల్డ్, మిస్ యూనివర్స్‌లను అందించిన ఘనత దీనిదే. యువత అక్కడ ఉద్యోగాల కోసం కలలు కనే స్థితి ఉండేది. ప్రపంచ టాప్ ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో చోటు దక్కించుకున్న వెనిజులా, స్థిరమైన అభివృద్ధికి ఉదాహరణగా నిలిచింది. కానీ ఈ వెలుగు ఎక్కువ కాలం నిలవలేదు.

హ్యూగో చావెజ్ నిర్ణయాల మలుపు

హ్యూగో చావెజ్ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత దేశ దిశ పూర్తిగా మారిపోయింది. పెద్ద పరిశ్రమలు దేశాన్ని దోచుకుంటున్నాయంటూ ప్రజల్లో భావోద్వేగాన్ని రగిలించారు. చమురు రంగాన్ని ప్రభుత్వాధీనంలోకి తీసుకోవడం (Nationalization) మొదలుకొని ప్రైవేట్ రంగాన్ని పూర్తిగా పక్కన పెట్టారు. ఉచిత పథకాలు (Free Schemes) ప్రజలను ఆకర్షించినా, శ్రమ విలువ తగ్గిపోయింది. పెట్టుబడిదారులు దేశం విడిచి వెళ్లడంతో ఉత్పత్తి పడిపోయింది, జిడిపి కుప్పకూలింది.

కరెన్సీ ముద్రణతో వచ్చిన వినాశనం

ఆర్థిక సంక్షోభం తీవ్రమైన వేళ చావెజ్, తరువాత ఆయన వారసుడు నికోలస్ మదురో తీసుకున్న అతిపెద్ద తప్పిదం నోట్ల ముద్రణ (Currency Printing). ద్రవ్యోల్బణం (Hyperinflation) ఆకాశాన్ని తాకింది. 1000 కోట్ల బొలివర్ నోట్ల వరకు ముద్రించాల్సి రావడం పరిస్థితి ఎంత దారుణమో చూపిస్తుంది. కరెన్సీ విలువ లేకపోవడంతో ప్రజలు ట్రక్కులలో నోట్లు పారేసే స్థితికి వచ్చారు. ఉచితం హక్కుగా భావించబడగా, ప్రశ్నించడం ద్రోహంగా మారింది. దీంతో సమాజంలో మేధో పతనం (Civilizational Brain Damage) చోటుచేసుకుంది.

భారత్‌కు వెనిజులా ఇచ్చే గుణపాఠం

ఈ రోజు వెనిజులా జనాభాలో దాదాపు 80 శాతం ఇతర దేశాల్లో శరణార్థులుగా బతుకుతున్నారు. ఒకప్పుడు స్వర్గధామం, ఇప్పుడు జీవనమే నరకంగా మారింది. ఉచితాల మత్తు, పరిశ్రమలపై దాడులు, పెట్టుబడిదారుల తరిమివేత, వారసత్వ రాజకీయాలు—all కలిసి దేశాన్ని సర్వనాశనం చేశాయి. ఇదే కథ భారత్‌కు హెచ్చరికగా మారాలి. మన దేశంలోనూ ఉచిత పథకాల విస్తరణ, భావోద్వేగ రాజకీయాలు కొనసాగుతున్నాయి. వెనిజులా ఉదాహరణతోనైనా మేల్కొని, అభివృద్ధి–సంక్షేమం మధ్య సమతుల్యత పాటించకపోతే పరిణామాలు తీవ్రంగా ఉండొచ్చన్న గుణపాఠాన్ని ఈ సంక్షోభం బలంగా చెబుతోంది.

మొత్తం గా చెప్పాలంటే
వెనిజులా పతనం ఒక దూర దేశ కథ కాదు. అది అభివృద్ధి మార్గంలో ఉన్న ప్రతి దేశానికి, ముఖ్యంగా భారత్‌కు, ఆలోచన రేపే ఖరీదైన హెచ్చరిక.